Ο θυμός αποτελεί ένα συναίσθημα και ταυτόχρονα ένα σημάδι πως κάτι δεν πάει καλά. Έχει λόγο ύπαρξης και αξίζει την προσοχή μας.
Ο θυμός είναι μια συχνή αντίδραση όταν αισθανόμαστε ότι απειλείται το αίσθημα δικαίου μέσα μας και η αυτοαξία μας. Αναλυτικότερα, πολλές καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν θυμό: το έντονο στρες, η ματαίωση, όταν πιστεύουμε ότι οι άλλοι μας απειλούν, μας κάνουν κακό, μας εκμεταλλεύονται, μας παραμελούν, όταν ζηλεύουμε, όταν θίγονται τα δικαιώματά μας κ.α. Ο θυμός μπορεί να κατευθύνεται προς τους άλλους ανθρώπους ή προς τον ίδιο μας τον εαυτό.
Πολλοί από μας, και ιδιαίτερα γυναίκες, έχουμε διδαχτεί ότι η έκφραση αρνητικών συναισθημάτων όπως ο θυμός είναι μη αποδεκτή. Έτσι, η έκφραση των συναισθημάτων αυτών γίνεται συνήθως αρκετά δύσκολα. Πολλοί άνθρωποι που έχουν δυσκολία να εκφράσουν το θυμό τους συχνά πιστεύουν όχι μόνο ότι είναι «λάθος» να εκφράσουν ανοικτά το θυμό τους, αλλά ότι είναι εξίσου «λάθος» να έχουν αυτό το συναίσθημα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι τα άτομα αυτά δε θα θυμώσουν, αλλά απλά ότι δε θα παραδεχτούν το θυμό τους και ότι μπορεί να έχουν ενοχές γι’αυτό. Ο θυμός όμως δεν παύει έτσι απλά να υπάρχει. Μέχρι να εκτονωθεί με κάποιο τρόπο, υπάρχει πολύ λίγος χώρος για θετικά συναισθήματα. Πολύ συχνά μία τέτοια δυσκολία στην έκφραση του θυμού μπορεί να οδηγήσει σε μια παθητικο-επιθετική συμπεριφορά,δηλαδή σε μια έμμεση έκφρασή του.
Άλλοι πάλι άνθρωποι θυμώνουν για πράγματα όχι και τόσο σημαντικά και με μεγάλη συχνότητα, δεν κατορθώνουν να ελέγξουν το βαθμό του θυμού τους και έχουν εκρήξεις οργής. Ο έντονος θυμός μπορεί να οδηγήσει σε λεκτική αλλά και σωματική επιθετικότητα. Όταν ο έντονος θυμός στρέφεται ενάντια στον εαυτό μας, τότε συνδέεται με καταχρήσεις, αυτοτραυματισμούς,ακόμη και κατάθλιψη.
Συμπερασματικά, έχουμε όλοι δικαίωμα σε όλα όσα αισθανόμαστε και σίγουρα ο θυμός δεν αποτελεί εξαίρεση. Το θέμα δεν είναι να αποφεύγουμε τα θέματα που μας προκαλούν θυμό, αλλά τις ακραίες αντιδράσεις για τις οποίες αργότερα μετανιώνουμε.
Οι άνθρωποι που δεν εκφράζουν το θυμό τους είναι καλό να τον «απενοχοποιήσουν» και να μάθουν να τον εκφράζουν περισσότερο. Από την άλλη, οι άνθρωποι που έχουν πολύ συχνά ξεσπάσματα θυμού θα πρέπει να εξετάσουν και να αμφισβητήσουν τις σκέψεις που κάνουν πάνω στις καταστάσεις που τους θυμώνουν. Ενδέχεται αυτές οι σκέψεις να μην είναι πάντα ρεαλιστικές.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να απαλλαγούν τόσο από την καταπίεση των συναισθημάτων θυμού όσο και από τους αναποτελεσματικούς τρόπους έκφρασής του, να βελτιώσουν τις σχέσεις και την ποιότητα ζωής τους.
Γεωργία Μαριακάκη, ΜSc
Κλινική Ψυχολόγος
Ειδίκευση στη Γνωσιακή -Συμπεριφοριστική Θεραπεία
Η αναβλητικότητα είναι µέρος της ανθρώπινης ύπαρξης. Αναβάλλοντας, το άτομο πρόσκαιρα νιώθει ανακούφιση και ανεμελιά, αφού έχει αποφύγει την δύσκολη πραγματικότητα που τον περιβάλλει εκείνη τη στιγμή και τα αρνητικά συναισθήματα που θα του προκαλέσει. Επίσης, αναβάλλει γιατί θεωρεί ότι έτσι προετοιμάζεται καλύτερα για τη στιγμή που θα αναλάβει δράση ή απλώς αναβάλλει λόγω χαμηλής διάθεσης ή έλλειψης κινήτρου.
Η αναβλητικότητα αποτελεί μια επίκτητη συμπεριφορά και οι αιτίες της είναι διαφορετικές για κάθε άνθρωπο. Η συχνότητα και οι λόγοι που ο καθένας αναβάλλει εξαρτώνται από την προσωπικότητά του, τα βιώματα, τη φύση της δραστηριότητας ή την ύπαρξη κάποιας ψυχικής διαταραχής (κυρίως κατάθλιψη). Ως συμπεριφορά, έχει τις ρίζες της στο παρελθόν είτε λόγω της αλληλεπίδρασης του ατόμου με το περιβάλλον της παιδικής ηλικίας του, είτε για να διαχειριστεί προσωπικές πεποιθήσεις του, είτε για να ανταπεξέλθει σε παρελθοντικές εμπειρίες. Μέσω της αναβλητικότητας, το άτομο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση βαθύτερων αρνητικών πεποιθήσεων που έχει σχηματίσει για τον εαυτό του, οι οποίες φαίνεται ότι συμβάλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη και τη διατήρησή της. Οι πεποιθήσεις αυτές συνήθως εμπεριέχουν τα γνωστικά σχήματα της χαμηλής αυτοεκτίμησης, του φόβου της αποτυχίας, της τελειοθηρίας, του έντονου αισθήματος για το καθήκον, του φόβου της κριτικής και της ανημπόριας.
Το κατά πόσο η αναβλητικότητα θα εξελιχθεί από μια φυσιολογική συμπεριφορά σε ένα χρόνιο δυσλειτουργικό μοτίβο εξαρτάται από το βαθμό που επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του ατόμου. Σε αυτή την περίπτωση, παρόλο που το άτομο αναβάλλει διαρκώς με γνώμονα τα στιγμιαία οφέλη, οι βαθύτερες αιτίες που διαιωνίζουν το πρόβλημα δεν επιλύονται. Αντιθέτως, ο ίδιος εγκλωβίζεται σε ένα φαύλο κύκλο αδράνειας, βιώνοντας θλίψη, απογοήτευση, άγχος, ευερεθιστότητα, ενοχή και χαμηλή κινητοποίηση. Η κατάσταση αυτή συνεπάγεται έκπτωση σε σημαντικούς τομείς, όπως τον επαγγελματικό, τον οικογενειακό, τον κοινωνικό ή τον διαπροσωπικό. Ταυτοχρόνως, επηρεάζεται αρνητικά και η ψυχική υγεία του ατόμου.
Τι μπορώ να κάνω για να αντιμετωπίσω την αναβλητικότητά μου;
- Να θέτω ρεαλιστικούς στόχους, ώστε να είναι άμεσα εφικτοί και να μπορώ να αξιολογήσώ την έκβασή τους.
- Εάν κάποιος στόχος/ δραστηριότητα είναι δύσκολος τον χωρίζω σε επιμέρους βήματα.
- Καθημερινά καταγράφω τις υποχρεώσεις της επόμενης μέρας, ώστε να έχω ένα συγκεκριμένο ημερήσιο πλάνο δράσης.
- Φτιάχνω ένα εβδομαδιαίο ημερολόγιο δραστηριοτήτων, το οποίο θα είναι ισορροπημένο ως προς τη δουλειά/υποχρεώσεις και την ενασχόληση με ευχάριστες δραστηριότητες.
- Έχω στο μυαλό μου ότι το σημαντικότερο είναι η προσωπική μου προσπάθεια. Επομένως, αποφεύγω να κρίνω τις πράξεις αποκλειστικά από την έκβασή τους.
- Δεν ξεχνώ να επιβραβεύω τον εαυτό σου. Εντοπίζω τις αυτό-υποτιμητικές σκέψεις, όπως « Ήταν καθαρά θέμα τύχης που πέρασα το μάθημα.» και τις αντικαθιστώ με περισσότερο επιδοκιμαστικές «Δεν ήταν θέμα τύχης. Παρακολουθούσα με συνέπεια τις παραδόσεις και προετοιμάστηκα καλά.».
- Δεν πιέζω τον εαυτό μου να κάνει πράγματα. Αντικαθιστώ τα «πρέπει» με το «θέλω» ή «θα ήταν καλό για μένα να…».
Πηγές
Beck, J.S. (2016). Εισαγωγή στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία: Τεχνικές και Εφαρμογές.(επιμ. Ελληνικής έκδοσης: Γ. Σίμος). Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.
Burns, D. D. (1996). Αισθανθείτε καλά!. (επιμ. Ελληνικής έκδοσης: Γ. Σίμος). Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.
Ευτυχία Ψύλλου
Ψυχολόγος
Ειδίκευση στη Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική θεραπεία
Ειδικευόμενη στη Γνωσιακή – Συμπεριφορική Θεραπεία των Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής
Δύο ξεχωριστές θεατρικές παραστάσεις με διαφορετικό νόημα η κάθε μία. Μια χιουμοριστική αλλά και ευαίσθητη προσέγγιση του αυτισμού και της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής που δεν πρέπει να χάσετε!
- «Ποιος σκότωσε το σκύλο τα μεσάνυχτα»: Μια γλυκόπικρη ιστορία για τον αυτισμό, την εφηβεία, τις διαλυμένες οικογένειες και τα μαθηματικά, εμπνευσμένη από το πολυβραβευμένο ομώνυμο μυθιστόρημα του Μαρκ Χάντον.
- «Toc toc»: Πως μπορεί η αναμονή στο σαλονάκι ενός γιατρού να καταλήξει σε ομαδική ψυχοθεραπεία.
http://www.theatrikesskines.gr/portfolio_page/toc-toc/
Αναστασία Στάμου, ΜSc
Παιδοψυχολόγος
Ειδίκευση στη Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Θεραπεία
Η εναρκτήρια στιγμή της εμπειρίας της εγκυμοσύνης δεν είναι η σύλληψη, όπως οι περισσότεροι νομίζουν, αλλά η στιγμή που αποφασίσατε να κάνετε παιδί. Με αυτό τον τρόπο ξεκινάει η κατανόηση του συναισθηματικού ταξιδιού που λέγεται εγκυμοσύνη.
Πέρα από την επιφάνεια υπάρχουν 4 βαθύτερα αίτια τα οποία έχουν να σας αποκαλύψουν πολλά σε σχέση με τον εαυτό σας και το ρόλο σας ως μητέρα. Ακόμα και οι γυναίκες που δεν είχαν προσχεδιάσει την εγκυμοσύνη, έχουν ωστόσο διαλέξει τη συνέχισή της και άρα μπορούν να ψάξουν τα δικά τους συναισθηματικά κίνητρα, τα οποία δε διαφέρουν από εκείνα των μητέρων που το είχαν προσχεδιάσει. Τα πιο συνηθισμένα είναι η επιθυμία να αλλάξετε τη ζωή σας, η λαχτάρα για σιγουριά, η επιθυμία να αναθρέψετε ένα παιδί και η ανάγκη να αποκτήσει η ζωή σας ένα σκοπό. Αναφερόμαστε βέβαια στα κίνητρα σε συνειδητό επίπεδο, από εκεί και πέρα υπάρχουν και τα υποσυνείδητα κίνητρα τα οποία σχετίζονται με τα βιώματα της κάθε γυναίκας και τις δικές της πεποιθήσεις ξεχωριστά.
Όσον αφορά το πρώτο κίνητρο, η αλήθεια είναι ότι όντως αλλάζει η ζωή σας. Η ταυτότητά σας, καθώς από γυναίκα, αδελφή, κόρη, σύντροφος, γίνεστε μητέρα, το σώμα σας αλλάζει, οι σχέσεις σας, η καθημερινότητά σας, οι προτεραιότητες σας, ο βαθμός πίστης στον εαυτό σας και άλλα πολλά. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι η εγκυμοσύνη θα φέρει αυτόματα και τις επιθυμητές αλλαγές. Θα χρειαστεί να δώσετε την απαιτούμενη προσοχή και να δουλέψετε πάνω σε αυτές τις αλλαγές ώστε να είναι όσο πιο κοντά γίνεται σε αυτές που επιθυμείτε και γι’ αυτό έχετε αρκετό χρόνο στη διάθεσή σας. Σαράντα εβδομάδες δεν είναι και λίγες!
Όσον αφορά τη λαχτάρα για σιγουριά θα χρειαστεί να δώσετε το προσωπικό σας ορισμό στο τι σημαίνει σιγουριά. Ο καθένας μπορεί να δώσει το δικό του ορισμό ανάλογα με τη παιδική του ηλικία. Στη πραγματικότητα, συναισθηματική σιγουριά δεν είναι άλλη από τους ανθρώπους που είναι σημαντικοί για εσάς. Θα έχετε ακούσει το γνωμικό «Σπίτι είναι εκεί που είναι η καρδιά», μόνο που εδώ θα πούμε «Σπίτι είναι εκεί που είναι η οικογένεια». Η οικογένεια είναι που χαρίζει μακροπρόθεσμα σταθερότητα και σιγουριά. Ένα πολύτιμο θεμέλιο αυτής της σταθερότητας είναι η απόφασή σας να φέρετε στο κόσμο ένα παιδί. Μια σχέση μόνιμη και σταθερή όσο και η αγάπη ανάμεσα σε εσάς και το παιδί. Για να συμβεί αυτό όμως, χρειάζεται να υπάρχουν γερές βάσεις ανάμεσα στο ζευγάρι, επικοινωνία, κατανόηση, αγάπη και κοινές επιθυμίες για το μέλλον.
Σε σχέση με την επιθυμία ανατροφής ενός παιδιού ,είναι σημαντικό να κατανοήσετε ότι ανατρέφω σημαίνει βοηθώ κάποιον να μεγαλώσει και δεσμεύομαι.
Άλλο πράγμα είναι η αγάπη και άλλο η ανατροφή. Μπορεί για παράδειγμα να αγαπάτε το σύντροφό σας αλλά η καθημερινή του επιβίωση δεν είναι δική σας ευθύνη. Είστε υπεύθυνη και για την ευημερία του παιδιού και από τη στιγμή που αναφερόμαστε σε παιδί , οι ευθύνες ανεβαίνουν σε πρωτόγνωρο επίπεδο. Στο παιδί σας μεταφέρετε την αγάπη σας, τις αξίες σας και την εικόνα που θα έχει για τον κόσμο γενικότερα. Ρόλος δύσκολος, αλλά οι περισσότερες γυναίκες δηλώνουν ότι καμία προσπάθεια στη ζωή τους δεν τους έχει ανταμείψει πιο πλουσιοπάροχα από τη φροντίδα ενός παιδιού.
Σε σχέση με τη ανάγκη να αποκτήσει η ζωή σας ένα σκοπό, δε σημαίνει ότι η ζωή σας μέχρι τώρα ήταν κενή, αλλά ότι απλά θέλετε και αυτό το κομμάτι ώστε να νιώσετε ολοκληρωμένη. Αυτή δεν είναι απαραίτητα ανάγκη όλων των γυναικών και ούτε πρέπει υποχρεωτικά να είναι. Χρειάζεται λοιπόν να αναρωτηθείτε τι είναι εκείνο που δίνει νόημα στη ζωή σας. Αυτή η απάντηση διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και είναι ανάλογη και με τη φάση της ζωής στην οποία βρίσκεται την εκάστοτε περίοδο. Ένα παιδί μπορεί να είναι η έκφραση μιας προσωπικής ή και πνευματικής εξέλιξης. Είναι σημαντικό όμως να το ψάξουμε μέσα μας και όχι να κάνουμε αυτό που επιτάσσει ή επίταζε η κοινωνία. Ένα παιδί είναι εκτός όλων των άλλων μια γέφυρα προς το μέλλον που θα μεταφέρει τις δικές μας αξίες και πιστεύω. Φτάνει ένα παιδί να μη γίνεται αυτοσκοπός καθώς αυτό είναι κάτι που εγκυμονεί πολλούς κινδύνους, τόσο για τη δική σας συναισθηματική υγεία, όσο και του παιδιού.
Αφουγκραστείτε λοιπόν τις δικές σας ανάγκες, όπως και αυτές του συντρόφου σας. Μη βιαστείτε να κάνετε ένα παιδί αφού πρώτα δεν έχετε απαντήσει στο ερώτημα «εγώ γιατί θέλω να γίνω μάνα;».
Ουρανία Ζερικιώτη, ΜSc
Ψυχολόγος της Υγείας
Ειδίκευση στη Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Θεραπεία
«Νιώθω απογοητευμένος και κουρασμένος, καθυστερεί πολύ η επαγγελματική μου εξέλιξη, δεν αναγνωρίζονται οι προσπάθειές μου, οι συνθήκες στη χώρα μου δεν βοηθούν την κατάσταση, βάζω στόχους και δεν μπορώ να τους πετύχω…!»
«Νιώθω μόνος και δυσκολεύομαι να κάνω μία σχέση. Ήλπιζα μέχρι σήμερα να είχα δημιουργήσει οικογένεια, αλλά οι σχέσεις που συνάπτω δεν προχωρούν και ο στόχος να περάσω στο επόμενο βήμα όλο και καθυστερεί.»
Πόσες φορές έχουμε βάλει στόχους, επαγγελματικούς ή/και προσωπικούς, οι οποίοι δεν πραγματοποιούνται, με αποτέλεσμα να απογοητευόμαστε και να παραιτούμαστε; Τι φταίει; Εμείς, οι άλλοι, οι συνθήκες, η τύχη;
Δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν υπάρχει μία απάντηση!
Δυστυχώς, γιατί δεν υπάρχει ένα «μαγικό κουμπί» που θα πατήσουμε και θα γίνουν όλα εύκολα…
Ευτυχώς, γιατί εν απουσία του «μαγικού κουμπιού», μπορούμε να ανακαλύψουμε και να καλλιεργήσουμε χαρακτηριστικά και αρετές που πιστεύαμε ότι δεν είχαμε!
Η επίτευξη του στόχου είναι μία πολυπαραγοντική διαδικασία και συνήθως χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Η Ψυχολογική υποστήριξη έρχεται να καθοδηγήσει και να δημιουργήσει ένα πρόγραμμα με ρεαλιστικούς στόχους, συχνά διαιρώντας τους σε υποστόχους και δημιουργώντας ένα «ημερολόγιο» δραστηριοτήτων προσανατολισμένων στον αρχικό μας στόχο. Για να ανέβουμε από το 1ο στο 10ο σκαλοπάτι (στόχος), χρειάζεται να διασχίσουμε και τα ενδιάμεσα.
Παράλληλα, σημαντική διαδικασία αποτελεί η ανάλυση του αρχικού στόχου. Είναι πράγματι εφικτός; Είναι δικός μας στόχος ή αποτελεί στόχο που «κληρονομήσαμε» από το οικογενειακό – κοινωνικό – φιλικό περιβάλλον; Τι θα αλλάξει στη ζωή μας και τι κίνητρα έχουμε για να αγωνιστούμε; Ποια είναι τα πιθανά εμπόδια που θα βρεθούν μπροστά μας και τι «εργαλεία» θα χρησιμοποιήσουμε τότε; Ποιος μπορεί να μας βοηθήσει και να μας υποστηρίξει στην προσπάθειά μας; Ποια χαρακτηριστικά μας θα βοηθήσουν και ποια πιθανόν θα μας «σαμποτάρουν»; Σε ποια μέρη χρειάζεται να κινηθούμε; Πόσο επηρεάζει η κατάσταση της χώρας που βρίσκομαι;
Πόσες φορές έχουμε ακούσει τη φράση «δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν θέλω»!
Ακόμα κι αν καταλήξουμε λοιπόν ότι θέλουμε κάτι πάρα πολύ, ο δρόμος για την απόκτησή του αποτελείται από μικρότερες προσπάθειες τόσο σε πρακτικό, όσο και σε ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο.
Εσείς τι στόχους βάλατε για το νέο έτος;
Αναστασία Λεμονή
Ψυχολόγος, MSc Αντιμετώπιση του Πόνου
Ειδίκευση στη Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική θεραπεία
Στα πλαίσια αφενός της ολοένα αυξανόμενης ανάγκης για ψυχολογική υποστήριξη αλλά και του δύσκολου οικονομικού κλίματος της εποχής, στo Συμβουλευτικό Κέντρο στη Μαβίλη διευκολύνουμε την πρόσβαση στην συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία μέσω του προγράμματος «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ». Εδώ, επιλεγμένοι ειδικοί ψυχικής υγείας, μέλη του British Association of Counselling and Psychotherapy (BACP), τελειόφοιτοι προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών στην συνθετική ψυχοθεραπεία διεθνώς αναγνωρισμένων πανεπιστημίων, παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην συμβολική τιμή των δέκα ευρώ ανά συνεδρία. Η θεραπευτική μέθοδος που εφαρμόζεται είναι το συνθετικό μοντέλο στην ψυχοθεραπεία, με στοιχεία γνωσιακής, προσωποκεντρικής και ψυχοδυναμικής προσέγγισης, ενώ η μέση διάρκεια της συμβουλευτικής είναι περίπου 25 – 35 συνεδρίες.
Για την εξασφάλιση της ποιότητας της παρεχόμενης συμβουλευτικής, οι θεραπείες εποπτεύονται τόσο από την Δρ. Ιωάννα Αποστολοπούλου, επιστημονική υπεύθυνη του Συμβουλευτικού Κέντρου στη Μαβίλη, όσο και από το ίδια τα πανεπιστήμια, μέσω των άριστα καταρτισμένων και έμπειρων εποπτών τους, ενώ προϋπόθεση για την συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι μια πρώτη διαγνωστική συνεδρία με την υπεύθυνη του προγράμματος.
Για περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα Συμβουλευτική Για Όλους, καθώς και για Συμβουλευτικό Κέντρο στη Μαβίλη, μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας www.ccmavili.gr. Για τηλεφωνική επικοινωνία ή/και να προγραμματίσετε μια πρώτη διαγνωστική/διερευνητική συνάντηση με την υπεύθυνη του προγράμματος, μπορείτε να επικοινωνήσετε με γραπτό μήνυμα στο 6974476895 ή να καλέσετε στο 2130423374 καθημερινές 5-8μμ. Βρισκόμαστε στο κέντρο της Αθήνας, σε ένα ήρεμο και φιλικό χώρο με εύκολη πρόσβαση, κοντά σε μετρό/συγκοινωνίες.
Η ομάδα του Συμβουλευτικού Κέντρου στη Μαβίλη
Η έναρξη του νέου έτους είναι συχνά η πιο κατάλληλη στιγμή για να γυρίσετε μια νέα σελίδα στη ζωή σας, αυτός είναι ο λόγος που τόσοι πολλοί άνθρωποι βάζουν τους στόχους(Resolutions) τους στην αρχή κάθε έτους.
Περίπου το 40% των Αμερικανών βάζει στόχους στην αρχή κάθε έτους αλλά μόνο ένα μικρό ποσοστό καταφέρνει να τους διεκπεραιώσει. Τι είναι αυτό που μας κρατάει πίσω;
Οι ερευνητές εξέτασαν την πορεία εκπλήρωσης των στόχων και διαπίστωσαν ότι οι δύο πρώτες εβδομάδες συνήθως πάνε υπέροχα, αλλά από τον Φεβρουάριο οι άνθρωποι αρχίζουν την οπισθοδρόμηση. Και μέχρι το Δεκέμβριο οι περισσότεροι είναι πίσω εκεί που ξεκίνησαν, και συχνά ακόμη πιο πίσω. Είναι άνθρωποι αδύναμοι ή τεμπέληδες;
Σύμφωνα με τον ερευνητή John Norcross και τους συνεργάτες του, οι οποίοι δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο περιοδικό Journal of Clinical Psychology, περίπου το 50% του πληθυσμού που βάζει στόχους κάθε χρόνο, εστιάζεται κυρίως στην απώλεια βάρους, την άσκηση, το κάπνισμα, τη διαχείριση χρημάτων, και τη μείωση του χρέους.
Ο Timothy Pychyl, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Carleton στον Καναδά και ένας συνεργάτης PT blogger, λέει ότι οι στόχοι είναι μια μορφή της «πολιτιστικής αναβλητικότητας», μια προσπάθεια να ανακαλύψουμε εκ νέου τον εαυτό μας. Οι άνθρωποι βάζουν τους στόχους τους ως ένα τρόπο για να δώσουν κίνητρα στον εαυτό τους, λέει, αλλά δεν είναι πραγματικά έτοιμοι να αλλάξουν τις κακές συνήθειες τους. Ένας άλλος λόγος, λέει ο Sharma Avya του Καναδικού Δικτύου παχυσαρκία, είναι ότι οι άνθρωποι βάζουν συνήθως μη ρεαλιστικούς στόχους και προσδοκίες.
Ο Καθηγητής ψυχολογίας Peter Herman και οι συνάδελφοί του έχουν εντοπίσει αυτό που αποκαλούν «σύνδρομο της ψεύτικης ελπίδας,” όταν οι στόχοι δεν είναι σε ευθυγράμμιση με το εσωτερικό του κάθε ανθρώπου. Όταν δεν υπάρχει καλή αυτογνωσία και κάνουμε συνεχώς θετικές επιβεβαιώσεις στον εαυτό μας τις οποίες δεν πιστεύουμε πραγματικά, αυτό μπορεί να είναι επιζήμιο για την αυτοπεποίθηση μας.
Η άλλη πτυχή της μη εκπλήρωσης των στόχων έγκειται στη σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Μπορείτε να σκεφτείτε ότι αν χάσετε βάρος, ή να μειώσετε το χρέος σας, ή να γυμνάζεστε περισσότερο, ολόκληρη η ζωή σας θα αλλάξει, αλλά όταν αυτό δεν συμβαίνει, μπορεί να αποθαρρυνθείτε και να επανέλθετε στην παλιά συμπεριφορά.
Η επίτευξη των στόχων περιλαμβάνει την αλλαγή της συμπεριφοράς και για να αλλάξει μια συμπεριφορά, θα πρέπει να αλλάξετε τις σκέψεις σας, ή να “αλλάξετε την καλωδίωση” του εγκεφάλου σας. Ερευνητές του εγκεφάλου, όπως ο Antonio Damasio, ο Joseph LeDoux, και ψυχοθεραπευτής Stephen Hayes έχουν ανακαλύψει, μέσα από τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας, ότι οι συνήθης συμπεριφορές είναι αποτελέσματα των τρόπων σκέψης που δημιουργούν νευρικές οδούς και αναμνήσεις. Αυτό αποτελεί την προεπιλεγμένη βάση για τη συμπεριφορά σας όταν είστε αντιμέτωποι με μια επιλογή ή απόφαση.
Η αλλαγή απαιτεί τη δημιουργία νέων νευρικών οδών από ένα νέο τρόπο σκέψης.
Μερικοί ψυχολόγοι ισχυρίζονται ότι πολλοί άνθρωποι δεν βάζουν στόχους τη νέα χρονιά για τους σωστούς λόγους. Αυτά τα άτομα πιστεύουν ότι μόνο και μόνο επειδή είναι ένα νέο έτος, είναι υποχρεωμένοι να λένε ότι θα αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. Αλλά τη στιγμή που θα αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα τα παρατάνε επειδή δεν έχουν αρκετά κίνητρα.
Ρωτήστε τον εαυτό σας: Αν δεν υπήρχε η πίεση από τους άλλους, θα θέλετε να αλλάξετε; Μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να επιτύχουν την αλλαγή της συμπεριφοράς τους, όταν αυτό απορρέει από εσωτερικές παρά εξωτερικές δυνάμεις.
Έτσι, λοιπόν, είναι θέμα βούλησης; Πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι η δύναμη της θέλησης είναι ένα εκ γενετής χαρακτηριστικό γνώρισμα που είτε το έχεις είτε όχι. Αλλά η έρευνα δείχνει ότι η αλήθεια είναι πιο σύνθετη: Η θέληση να κάνουμε κάτι μπορεί να βελτιωθεί αλλά και μπορεί να εξαντληθεί από την υπερκατανάλωση.
Είναι “Ακριβώς όπως ένα μυς, το ποσό της θέλησης που έχετε σε κάθε δεδομένη στιγμή αυξάνεται και πέφτει, αν την ασκήσετε, την δυναμώνετε,” λέει ο κοινωνικός ψυχολόγος Roy Baumeister ο οποίος έχει μελετήσει για πολλά έτη το πώς οι άνθρωποι ρυθμίζουν τα συναισθήματα, αντιστέκονται στον πειρασμό, σπάνε τις κακές συνήθειες, εκτελούν μέχρι και τις μοναδικές δυνατότητές τους, και ο λόγος που συχνά αποτυγχάνουν να το πράξουν. Σε πρόσφατη συνέντευξη για το νέο του βιβλίο, «Η θέληση», πρόσφερε μια σαφή εικόνα γιατί η δύναμη της θέλησης είναι τόσο δύσκολη και παρεξηγημένη έννοια. Μεταξύ των συμπερασμάτων του είναι:
• Το απόθεμα της θέλησης κάθε ατόμου είναι περιορισμένο. Η δύναμη της θέλησης χρειάζεται ενέργεια την οποία όσο την χρησιμοποιούμε την εξαντλούμε. Έτσι, η επίτευξη των στόχων του νέου έτους εξαρτάται από τη βασική παροχή ενέργειας που χρειάζεται το άτομο για όλες τις άλλες πράξεις του, καθώς και άλλα πράγματα, όπως η λήψη αποφάσεων. Μια μέρα κατά την οποία θα έπρεπε να προβεί σε ορισμένες δύσκολες αποφάσεις είναι πιθανό να είναι μια μέρα που θα μπει στον πειρασμό να μην ακολουθήσει τους στόχους που έχει βάλει για τη νέα χρονιά
• Ένα κοινό πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι βάζουν πολλούς στόχους. Αυτό είναι στην πράξη δέσμευση για να χρησιμοποιηθεί η δύναμη (ενέργεια) της θέλησης ενός ατόμου. Δυστυχώς, απλά βάζοντας στόχους δεν αυξάνουμε την προσφορά σε ενέργεια. Όταν έχετε πολλούς στόχους, κάθε φορά που προσπαθείτε να πετύχετε κάποιον από αυτούς, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κάποια από την πολύτιμη θέληση που απαιτείται για να πετύχετε τους άλλους. Με άλλα λόγια, οι πολλαπλοί στόχοι λειτουργούν ο ένας εναντίον του άλλου και υπονομεύουν τις πιθανότητες επιτυχίας του άλλου.
• Οι άνθρωποι με καλό αυτο-ελέγχο δαπανούν λιγότερο χρόνο και ενέργεια να αντισταθούν στις επιθυμίες σε σχέση με άλλους ανθρώπους, διότι αποφεύγουν προβληματικές καταστάσεις και καλλιεργούν καλές συνήθειες. Αυτό τους επιτρέπει να αξιοποιούν στο έπακρο την δύναμη της θέλησής τους. Δεν μπορούν να έχουν στην πραγματικότητα περισσότερη θέληση, αλλά τη χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη σύνεση. Η κατανόηση του πώς λειτουργεί η δύναμη της θέλησης μπορεί να είναι ένα ισχυρό κλειδί για μια πιο ευτυχισμένη, πιο επιτυχημένη ζωή.
• Οι συνήθειες δεν αυξάνουν πραγματικά τη δύναμη της θέλησης: την διατηρούν. Μια συνήθεια είναι μια «αυτόματη» συμπεριφορά. Όταν συμπεριφερόμαστε αυτόματα απαιτεί λιγότερη προσπάθεια από ό, τι όταν σκόπιμα ασκούμε συνειδητό έλεγχο των πράξεών μας. Οι πιο επιτυχημένοι άνθρωποι χρησιμοποιούν τη δύναμη της θέλησης τους να δημιουργήσουν αποτελεσματικές συνήθειες, αντί να στηρίζονται σε αυτή για να γλυτώσουν από μπλεξίματα ή να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα τους.
• Η προ- δέσμευση είναι μια άλλη χρήσιμη στρατηγική. Όταν οι άνθρωποι επιλέγουν τι πρόκειται να φάνε εκ των προτέρων, τρώνε καλύτερα από ό, τι όταν αποφασίζουν παρορμητικά. Η Προ-δέσμευση περιλαμβάνει πράγματα όπως η αυτόματη αποταμίευση που μεταφέρει μερικά από τα χρήματα που κερδίζουμε αυτόματα σε ένα λογαριασμό ταμιευτηρίου, χωρίς να χρειάζεται να πάρουμε απόφαση κάθε φορά που συμβαίνει αυτό.
• Για αρχή ξεκινήστε με ένα στόχο που είναι μικρός και εφικτός. Μην ξεκινήσετε με ένα σκληρό στόχο όπως για παράδειγμα να χάσετε 15 ή 20 κιλά ή να κόψετε το κάπνισμα. Ξεκινήστε με κάτι απλό όπως για παράδειγμα να ξυπνάτε μισή ώρα νωρίτερα και να κάνετε γυμναστική ή να ξεκινήσετε μια νέα δραστηριότητα. Αν πετύχετε σε αυτό το εύκολο στόχο, θα ενισχύσετε πραγματικά τη δύναμη της θέλησης σας βελτιώνοντας έτσι την ικανότητά σας να πετύχετε στον επόμενο, πιο δύσκολο στόχο. Μόλις έχετε μια σειρά από επιτυχίες, θα είστε σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσετε τα δύσκολα.
Η επιτυχής εκπλήρωση των στόχων έχει να κάνει με τη διακοπή των κακών συνηθειών και τη δημιουργία νέων, πιο επιθυμητών. Οι συνήθεια είναι στην ουσία η επανάληψη της ίδιας συμπεριφοράς. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι πρώτες φορές που θα κάνετε κάτι δημιουργούν τη συνήθεια, αν και ξεχωριστή έρευνα δείχνει ότι απαιτούνται κατά μέσο όρο 66 ημέρες για να σχηματίσετε μια νέα συνήθεια. Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι ορισμένες συμπεριφορές είναι πιο εύκολο να γίνουν συνήθεια σε σχέση με κάποιες άλλες.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά που ειπώθηκαν, μερικές συμβουλές για να πετύχετε τους στόχους σας είναι:
1.Επικεντρωθείτε σε ένα στόχο και όχι σε αρκετούς μη ρεαλιστικούς
2.Μην περιμένετε για την παραμονή της επόμενης Πρωτοχρονιάς για να βάλετε νέους στόχους. Κάντε το μια διαδικασία ετήσιας διάρκειας η ακόμα και καθημερινή
3. Κάντε μικρά βήματα στην αρχή. Πολλοί άνθρωποι σταματούν επειδή ένας στόχος είναι πολύ μεγάλος και απαιτεί πάρα πολλή προσπάθεια και δράση.
4.Μοιραστείτε τους στόχους σας με ένα φίλο και συζητήστε την πρόοδο σας.
5.Γιορτάστε την επιτυχία της επιμέρους επίτευξης του στόχου. Μην περιμένετε την ολοκλήρωση του για να γιορτάσετε
6.Επικεντρώστε τις σκέψεις σας σε νέες συμπεριφορές και τρόπους σκέψης ώστε να μπορείτε να αλλάξετε συνήθειες.
7.Επικεντρωθείτε στο παρόν. Ποια είναι το ένα πράγματα που μπορείτε να κάνετε σήμερα για να προχωρήστε με το στόχο σας;
8.Έχετε επίγνωση της σωματικής, συναισθηματικής και πνευματικής σας κατάστασης καθώς συμβαίνουν κάποια πράγματα. Μην επιτρέπετε στον εαυτό σας να ζει με το παρελθόν ή το μέλλον
Τέλος, μην παίρνετε τον εαυτό σας πολύ στα σοβαρά. Γελάστε αν τύχει να γλιστρήσετε αλλά μην αφήσετε ένα λάθος να σας κρατήσει πίσω από τη δουλειά που έχετε να κάνετε για να εκπληρώσετε το στόχο σας.
Πηγή : Ray Williams, Πρόεδρος του Ray Williams Associates.
https://www.lifeon.gr/el/arthra/arthra-melwn-eidikwn/stoxoi-neas-xroniasresolutions-p307.html
Παιδιά καταθλιπτικών μητέρων έχουν σοβαρές πιθανότητες να παρουσιάσουν τροποποιημένες ανοσολογικές απαντήσεις και μεγαλύτερο ρίσκο για εμφάνιση ψυχολογικών διαταραχών.
Η μητρική κατάθλιψη ενδέχεται να έχει σημαντική επίδραση τόσο στον τρόπο λειτουργίας του παιδικού εγκεφάλου όσο και στην αντίδραση του οργανισμού σε στρεσογόνα ερεθίσματα και στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Αυτές οι επιπτώσεις στην φυσιολογία μπορούν να οδηγήσουν σε ψυχολογικά προβλήματα (ψυχολογική ευαλωτότητα). Πρόσφατες μελέτες επίσης ανέδειξαν ότι οι καταθλιπτικές μητέρες παρουσίαζαν υψηλές συγκεντρώσεις κορτιζόλης και ανοσοσφαρινών. Επιπλέον, ήταν λιγότερο εμπλεκόμενες και ενσυναισθητικές με τα τέκνα τους. Παρουσίαζαν αρνητική και εναλασσόμενη διάθεση. Ήταν επιθετικές και λιγότερο ευαίσθητες στην λεκτική και εξωλεκτική επικοινωνία με τα παιδιά τους. Τα παιδιά παρουσίαζαν και αυτά με τη σειρά τους υψηλές συγκεντρώσεις ανοσοσφαιρινών και το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών παρουσίαζαν άγχος ή/και απόσυρση σε σύγκριση με παιδιά μητέρων που δεν είχαν διαγνωσθεί με κάποια διαταραχή.
Αυτό τονίζει την σπουδαιότητα της έγκαιρης θεραπείας αυτών των μητέρων αλλά και την ψυχολογική στήριξη τους και την απενοχοποίηση τους για την κατάθλιψη που βιώνουν.
Σημαντικό είναι επίσης να γίνει κατανοητό σε αυτές τις μητέρες το διπλό όφελος από την θεραπεία (και για αυτές αλλά και για τα παιδιά).
Βασίλης Σιαπέρας
Ψυχίατρος